ANA SAYFA / KİTAPLAR / Call Me Ishmael Tonight: A Book of Ghazals

Call Me Ishmael Tonight: A Book of Ghazals

2 Saat 12 Dk (Tahmini)
Editör puanı
7.2
(7.2/10)

Editör Notu

Neden Okunmalı: Sınırların ve dillerin sadece politik icatlar olduğunu; estetiğin ve acının ise evrensel olduğunu kanıtlayan nadide bir eser olduğu için okunmalıdır. Divan edebiyatındaki gazel kültürünün, modern bir Amerikalı okura İngilizce ile nasıl ulaştırılabileceğini incelemek isteyen edebiyat teorisyenleri için kusursuz bir anatomidir. Sürgünlük psikolojisinin form ile nasıl dizginlendiğini görmek adına başyapıttır.

Neden Okunmamalı: Tekrarlara dayanan formel şiirlerden, her beyitin sonunda aynı kelimenin (redifin) dönüşünden estetik olarak rahatsız olan veya modern şiirde mutlak bir serbestlik arayan okurlar için form fazla "katı" gelebilir. Ağır hastalık, ölüm döşeği ve kaybedilmiş ülkeler gibi temalar, okumada hafiflik arayanlar için fazla depresif bir atmosfer yaratır.

📖 Kitap Hakkında

Call Me Ishmael Tonight (Bana Bu Gece İsmail De), Agha Shahid Ali'nin beynindeki amansız hastalıkla savaşırken İngilizceye hediye ettiği, ölümünden sonra yayımlanan devasa bir kültürel vasiyettir. Eserin temel gayesi, Fars, Urdu ve Türk şiirinin klasik formu olan gazelin, kuralları bozulmadan (kafiyeye, redife ve mahlas kuralına uyularak) çağdaş İngilizcede nasıl var olabileceğini göstermektir. Ancak bu sadece biçimsel bir inat değil, aynı zamanda hayata veda etmekte olan bir zihnin paramparça olmamak için sığındığı katı bir mimaridir. Beden erirken, form ayakta kalır.

Eserin adı ve başlık şiiri olan "Tonight", edebi metinlerarasılığın zirvesidir. "İsmail" (Ishmael) ismi iki devasa referansı aynı potada eritir. Birincisi, Herman Melville'in Moby Dick romanının açılış cümlesi olan "Call me Ishmael" (Bana İsmail de) ve İncil'den alınan epigrafı "And I only am escaped alone to tell thee" (Ve sana anlatmak için sadece ben kurtuldum) referansıdır. İkincisi ise İslami ve İbrahimi mitolojideki Hz. İsmail figürüdür; yani sürgüne gönderilen, çöle bırakılan ve kurban edilmek istenen çocuk. Agha Shahid Ali, kendini hem büyük bir yıkımdan sağ çıkıp (veya ölüme gidip) hikayeyi anlatan Amerikalı/Batılı anlatıcı olarak konumlandırır hem de yersiz yurtsuz bırakılmış Doğulu bir sürgün (İsmail) olarak. Kendi ismi olan "Shahid" (Şahit/Tanık) kelimesi de makta beyitlerinde sürekli olarak bu tanıklık ve şehadet halini pekiştirir.

Kitaptaki gazeller, belirgin bir olay örgüsüne değil, tekrarlanan tematik takıntılara dayanır. Ali'nin doğduğu ve sürekli kanayan bir yara olan Keşmir bölgesi, şiirlerde kaybedilmiş bir cennet olarak işlenir. Ancak o sadece Keşmir için ağlamaz; Filistinli şair Mahmud Derviş'e, İspanyol şair Lorca'ya veya Urdu dehası Gâlib'e sürekli selam göndererek evrensel bir "kaybedenler ve sürgünler kulübü" inşa eder. Aşka dair yazdığı gazellerde, tıpkı Divan şiirinde olduğu gibi, sevgilinin zalimliği ve aşığın sadakati (fakat bu kez modern dünyanın uçak biletleri, havaalanları ve kafeleri eşliğinde) işlenir.

Eserin en sarsıcı katmanı, hastalığın ve yaklaşan ölümün yarattığı o soğukkanlı yüzleşmedir. Şair, hafızasının ve bilincinin kendisini terk edeceğini bilmektedir. Bu nedenle şiirlerde sürekli bir "kayıt altına alma", ölmeden önce son bir kez veda etme çabası vardır. Ali'nin İngilizce gazelleri; Doğu'nun kederiyle Batı'nın modernizmini, Amerika'nın manzaralarıyla Asya'nın kayıplarını birbirine teyelleyen edebi bir dikiş izidir.

Call Me Ishmael Tonight, bir adamın kendi mezar taşını bir kuyumcu titizliğiyle yonttuğu, edebiyat tarihinin en estetik vedalarından biridir.

Kalem

Yazar

Agha Shahid Ali Agha Shahid Ali 04/02/1949 — 08/12/2001

📜 Kitaptan İz Bırakan Alıntılar

Agha Shahid Ali
Kitap Karakteri / Yazarı
"Av sona erdi ve Çağrı'yı duyuyorum. / Ve ben, Şahid, sana anlatmak için kurtulan tek kişiyim— / Tanrı kollarımda hıçkırarak ağlıyor. Bu gece bana İsmail de."
Agha Shahid Ali
Kitap Karakteri / Yazarı
"Gerçek bir aşk düğümü için ne yeterli olacak? Yağmur bile mi? / Fakat o kederin piyangosunu aldı, yağmuru bile satın aldı."
Agha Shahid Ali
Kitap Karakteri / Yazarı
"Eğer gidersen, feryadımın var olduğunu kim kanıtlayacak? / Söyle bana, ben var olmadan önce neye benziyordum?"

Konular

Tüm konular ve yanıtlar herkese açıktır. Konu açmak veya yanıtlamak için giriş gerekir.

Henüz konu yok. İlk konuyu siz açın.

Konu aç