Jean Racine

Jean Racine (1639–1699), 17. yüzyıl Fransız edebiyatının (Güneş Kral XIV. Louis döneminin) ve Avrupa Klasisizminin en kusursuz, en kuralcı ve edebi mimarisi en tavizsiz oyun yazarıdır. Erken yaşta yetim kalmış ve Port-Royal manastırında, Katolikliğin son derece katı, karamsar ve kaderci bir mezhebi olan "Jansenizm"in gölgesinde eğitim görmüştür. Jansenizm felsefesine göre insan doğuştan günahkardır, iradesi zayıftır ve Tanrı'nın "lütfu" (inayeti) olmadan kendi çabasıyla kurtuluşa eremez. Racine, gençliğinde bu manastır eğitimini reddedip tiyatroya ve saray entrikalarına yönelmiş, büyük bir şöhret ve edebi güç kazanmış olsa da; insan ruhunun bu mutlak çaresizliği ve "kaçınılmaz düşüş" fikri onun tüm tragedyalarının felsefi omurgasını oluşturmuştur.

Racine'in tiyatro anlayışı, çağdaşı Corneille'in "irade ve kahramanlık" tiyatrosunun tam zıttıdır. Corneille'in karakterleri görevleri uğruna tutkularını yenerken; Racine'in karakterleri (özellikle kadınları) tutkularının, saplantılarının ve tanrıların lanetinin altında ezilirler, aklın hiçbir hükmü kalmaz. Racine, Yunan mitolojisini alıp 17. yüzyıl Fransız sarayının aristokratik zarafeti ve Hristiyan günah bilinciyle kusursuzca sentezlemiştir. Phèdre (1677), onun edebi dehasının zirvesi olduğu kadar tiyatro kariyerinin de sonudur. Bu oyunun sahnelenmesi sırasında rakip yazar ve aristokratların kasten yarattığı başarısızlık fiyaskosu ve kendi içindeki Jansenist suçluluk duygusunun uyanması üzerine Racine, kariyerinin en parlak anında tiyatroyu bırakmış; saray tarihçisi olarak inzivaya çekilmiş ve dini bir sessizliğe bürünerek ölmüştür.