Floransa Cumhuriyeti Masaccio, Batı sanat tarihinin akışını tek başına ve sadece birkaç yıl içinde değiştiren, erken yaşta ölmesine rağmen bıraktığı sarsıcı etkiyle "Rönesans resminin babası" unvanını hak eden vizyoner bir dehadır. Onun ortaya çıktığı dönemde Floransa'da Uluslararası Gotik üslubun zarif ama yapay, altın yaldızlı, düz ve süslemeci tarzı (Gentile da Fabriano gibi isimlerin öncülüğünde) hakimdi. Masaccio, bu dekoratif geleneği radikal bir biçimde reddetti. O, sanatı saraylı bir süsleme aracı olmaktan çıkarıp, insanın yeryüzündeki varoluşsal ağırlığını, trajedisini ve gerçeğini yansıtan bir bilim ve felsefe alanına dönüştürdü.
Floransa Erken Rönesans'ının kutsal üçlüsünün resim ayağını Masaccio oluşturur; mimaride Brunelleschi ve heykelde Donatello ne yaptıysa, o da resimde aynısını başarmıştır. Brunelleschi'nin icat ettiği ancak henüz mimari çizimlerde kalan lineer perspektifi alıp büyük boyutlu resimlere entegre eden ilk kişi odur. Aynı zamanda yakın dostu Donatello'nun heykellerindeki anatomik doğruluğu ve yerçekimine tabi ağır vücutları, iki boyutlu fresk yüzeyine aktarmayı başarmıştır. Eserlerindeki figürler boşlukta süzülmez; ayakları yere sağlam basar, kemik ve kas yapıları giysilerin altından bile net bir şekilde okunur.
Santa Maria del Carmine Kilisesi'ndeki Brancacci Şapeli için Masolino ile birlikte yaptığı freskler, sanat tarihinde bir milattır. Bu şapeldeki Adem ve Havva'nın Cennetten Kovuluşu adlı eserinde Masaccio, ortaçağın utangaç ve şematik çıplaklık anlayışını parçalamıştır. Adem'in yüzünü elleriyle kapatmasındaki utanç ve Havva'nın yüzündeki çiğ, çirkinleşmiş varoluşsal çığlık, psikolojik gerçekliğin resim sanatındaki en vurucu ilk dışavurumlarından biridir. Aynı şapeldeki Vergi Parası freskinde ise ışığı rastgele değil, şapelin gerçek penceresinden gelen ışık kaynağına uyumlu, tek bir yönden vererek atmosferik derinliği (sfumato'nun erken bir habercisi) ve formların hacmini (chiaroscuro) devrimci bir tutarlılıkla inşa etmiştir.
Santa Maria Novella'da bulunan Kutsal Üçlü (La Trinità) freski ise Rönesans'ın adeta bir manifestosudur. İzleyicinin göz seviyesine göre ayarlanmış kaçış noktası sayesinde, düz duvar üzerinde tonozlu, derin bir şapel varmış gibi bir optik yanılsama (trompe l'œil) yaratmıştır. Bu fresk sadece bir perspektif gövde gösterisi değil, aynı zamanda derin bir teolojik ve felsefi ifadedir. Freskin en altında, üzerinde "Ben bir zamanlar sizin olduğunuz şeydim, siz de benim olduğum şey olacaksınız" yazan bir iskelet (memento mori) bulunur. Bu eser, ölümlü insanlık halinden ilahi boyuta uzanan rasyonel ve felsefi bir köprüdür.
1428'de, henüz yirmi altı veya yirmi yedi yaşındayken Papalık siparişleri için gittiği Roma'da ani ve karanlık ölümü, sanat tarihinin en büyük trajedilerinden biri olarak kabul edilir. Ancak bu kısa yaşamına sığdırdığı yoğun entelektüel ve pratik üretim, Batı sanatının DNA'sını sonsuza dek değiştirmiştir. Vasari'nin de haklı olarak belirttiği gibi, Masaccio'dan sonra gelen ve Floransa'da resim öğrenmek isteyen her büyük usta, sanatın gerçek doğasını anlamak için Brancacci Şapeli'ne giderek onun fresklerini kopyalamak ve etüt etmek zorunda kalmıştır. O, Giotto'nun sezgisel doğalcılığını rasyonel bir bilime çeviren ve Yüksek Rönesans ustalarına giden yolu açan yegane köprüdür.