Mason & Dixon

Roman, 1786 yılının Noel döneminde, Philadelphia'da geçer. Rahip Wicks Cherrycoke, geniş ailesini etrafına toplamış, yıllar önce eşlik ettiği iki efsanevi figürün, Charles Mason ve Jeremiah Dixon'ın hikayesini anlatmaya başlar. Hikaye, bu iki zıt karakterin 1761'de İngiltere'nin Portsmouth kentinde ilk kez karşılaşmasıyla açılır. Charles Mason, karısını yeni kaybetmiş, melankolik, dindar ve titiz bir astronomdur. Jeremiah Dixon ise neşeli, içkiyi ve kadınları seven, Quaker kökenli ama dünyevi zevklere düşkün bir haritacıdır (surveyor). İkili, Kraliyet Cemiyeti tarafından Venüs'ün Güneş'in önünden geçişini (Transit of Venus) gözlemlemek üzere Güney Afrika'ya, Cape Town'a gönderilir.
Bu ilk görevden sonra, kader onları asıl büyük işlerine, Amerika'ya sürükler. Pensilvanya (Penn ailesi) ve Maryland (Calvert ailesi) sömürgeleri arasındaki kanlı sınır anlaşmazlığını çözmek için, bugün "Mason-Dixon Hattı" olarak bilinen o ünlü çizgiyi çekmekle görevlendirilirler. İkili, medeniyetin ve vahşi doğanın sınırında, batıya doğru düz bir çizgi çekerek ilerlemeye başlar. Ancak bu sadece toprağı bölen bir çizgi değildir; Pynchon'a göre bu hat, Aydınlanma aklının (rasyonalite), Amerika'nın kaotik ve büyülü doğasına vurduğu bir neşterdir. Çizgi ilerledikçe; kölelik gerçeği, yerlilerin katledilmesi, konuşan köpekler, mekanik otomatlar, devasa sebzeler ve komplo teorileriyle (Cizvitler, Çinliler) karşılaşırlar.
Mason ve Dixon, bu çizgiyi çekerken aslında dünyayı "böldüklerinin" ve bu bölünmenin (Kuzey-Güney, Özgürlük-Kölelik) gelecekte yaratacağı felaketlerin (İç Savaş) farkına varırlar. Mason'ın gökyüzüne ve yıldızlara olan takıntısı ile Dixon'ın toprağa ve haritaya olan bağlılığı, sürekli çatışır ama aynı zamanda birbirini tamamlar. Yıllar süren bu zorlu görev boyunca, aralarında derin, sessiz ve dokunaklı bir erkek dostluğu (bromance) gelişir. Roman, çizginin bitişinden sonra karakterlerin İngiltere'ye dönüşünü, yaşlılıklarını ve ölümlerini anlatarak sona erer. Pynchon, tarihi "kazananların yazdığı bir metin" olmaktan çıkarıp, içinde olasılıkların, hayaletlerin ve kayıp hikayelerin dolaştığı canlı bir organizmaya dönüştürür. Mason ve Dixon, tarihi yapan değil, tarihin ve bilimin dişlileri arasında, yıldızların altında dostluğu bulan iki yalnız ruh olarak resmedilir.