ANA SAYFA / KİTAPLAR / Seçme Şiirler

Seçme Şiirler

4 Saat 3 Dk (Tahmini)
Editör puanı
8.7
(8.7/10)

Editör Notu

Neden Okumalı: Modern Amerikan şiirinin en önemli kurucu seslerinden birini, dış dünyadan tamamen izole olmuş münzevi bir zihnin derinliğini deneyimlemek için mutlaka okunmalıdır. Şairin; ölüm, ölümsüzlük ve inanç gibi devasa metafizik kavramları arılar, kuşlar, çiçekler veya bir sinek vızıltısı gibi doğanın en küçük detayları (mikrokozmos) üzerinden nasıl sarsıcı bir imge gücüyle anlattığını görmek isteyenler için benzersiz bir eserdir.

"Odası dünyadan büyük" olan bu şairin, kendi yarattığı yalnızlık evreninde "kırık, eksiltili söyleyişler" ve yarım uyaklarla kurduğu o eşsiz yapı, şiirde felsefi bir yoğunluk arayan okurları fazlasıyla tatmin edecektir. Neden Okumamalı: Şiirde geleneksel uyak düzeni, coşkulu ve kesintisiz akan epik bir ritim arayan okurlar için Dickinson'ın üslubu uygun olmayabilir.

Şairin, alışılmışın dışına çıkarak sözcükleri büyük harfle başlatması ve dizeleri kendine has bir "çizgi (-)" işaretiyle sürekli kesintiye uğratması klasik okuma akışını zorlaştırabilir. Ayrıca, yalnızlık, fânilik ve mutlak bir içe kapanış üzerine kurulu bu yoğun melankolik atmosfer, dışa dönük ve dinamik metinlerden hoşlananlar için fazla kapalı, sessiz ve kasvetli gelebilir.

📖 Kitap Hakkında

19. yüzyıl Amerikan şiirinin ana sütunlarından biri olan Emily Dickinson'ın sanatı, dışa dönüklüğün aksine mutlak bir içe kapanışın ve yalıtılmışlığın hikâyesi etrafında şekillenir. 10 Aralık 1830'da Massachusetts eyaletinin Amherst kasabasında, "katı ve sofu" bir New England göğü altında doğan şair, ömrünün özellikle son yirmi beş yılını aile çevresi dışına hiç çıkmadan geçirmiştir.

Göz tedavisi için gittiği Boston dönüşünde tamamen evine kapanarak "Amherst'ün Beyazlı Hanımı" olarak anılmaya başlanan şair, kendi elleriyle dikip ciltlediği fasiküllerde toplam 1789 şiir yazmasına rağmen hayattayken şöhretten uzak durmuştur. Çevirmen Selahattin Özpalabıyıklar'ın da ifade ettiği gibi, Dickinson'ın "odası dünyadan büyük"tür; şair bu dar fiziksel mekana, mikrokozmostan makrokozmosa uzanan devasa bir felsefi evren sığdırmayı başarmıştır.

Eserin yapısal mimarisi, dönemin geleneksel İngiliz şiir normlarına radikal bir başkaldırı niteliği taşır. Şiirlerinde kırık ve eksiltili söyleyişler, yarım uyaklar ve yoğun kesintiler göze çarpar. Kelimelerin ilk harflerini kurallara aykırı bir biçimde büyük yazarak ve dizeleri sürekli "çizgi" (-) işaretleriyle bölerek kendine has, şifreli bir "büyüsel alan" inşa etmiştir.

Carl Sandburg'un "Sen bize bir ruhu olan yabanarısını verdin" sözleriyle selamladığı Dickinson, arılar, kelebekler, fırtınalar ve basit kır çiçekleri gibi doğanın en ufak teferruatlarını kullanarak ölüm, sonsuzluk ve varoluş gibi devasa kavramları sorgular. Eser, tabiatın minik unsurları üzerinden insanın evrendeki yerini ve inançla olan sessiz sözleşmesini tartışan bir yapıya sahiptir.

Kitabın lirik ve felsefi zirvesi, ölümü ürkütücü bir son olmaktan çıkarıp günlük ve kaçınılmaz bir gerçeklik olarak ele alışıdır. Şair, faniliği ölümsüzlüğe giden yolun giriş katı olarak tanımlar ("Ölümlülüğün Giriş Katı / Ölümsüzlüktür"). Ölümü, nezaketle durup kendisini arabasına alan bir beyefendi gibi resmederken ("Ben Ölüme uğrayamadığım için - / O nezaketle durup aldı beni"), yaşamın sıradan anlarındaki ince örtülerin ardında saklanan metafizik gerçekleri deşer.

İmanı "Gören Bey'fendiler için hoş bir icat" olarak tanımlayıp acil durumlarda mikroskopların, yani gözlem ve bilimin "basiretli" olacağını söyleyerek dönemin dogmatik kalıplarına zekice meydan okur. "Umut"u ruha tüneyen ve hiç durmadan sözsüz bir ezgi şakıyan tüylü bir kuşa benzetmesi, onun soyut kavramları ne denli güçlü ve somut imgelerle ete kemiğe büründürdüğünün en büyük kanıtlarından biridir.

Netice itibarıyla Seçme Şiirler, epik kahramanlıkların veya kitlelerin coşkusunun değil, "Ben Hiç Kimseyim! Ya siz kimsiniz?" diyerek adını "hayran bir bataklığa" duyurmayı kesin bir dille reddeden münzevi bir ruhun sessiz ve vakur isyanıdır.

Şöhreti sadece şarkısı, iğnesi ve kanadı olan geçici bir "arıya" benzeten şair, Jorge Luis Borges'in "Şiir kitabı çıkarmak, kuyuya bir gül atıp yankısını beklemek gibidir" sözünü haklı çıkarırcasına, yalnızlık kuyusundan gönderdiği bu şiirlerle Amerikan ve dünya edebiyatında yeri doldurulamaz, kalıcı bir yankı uyandırmayı başarmıştır.

Kalem

Yazar

Emily Dickinson Emily Dickinson 10/12/1830 — 15/05/1886

📜 Kitaptan İz Bırakan Alıntılar

Emily Dickinson
Kitap Karakteri / Yazarı
"Ben Hiç Kimseyim! Ya siz kimsiniz? / Siz de mi - Hiç Kimsesiniz? / O zaman bir çiftiz biz! - Söylemeyin sakın! / Sürerler bizi buradan - bilirsiniz!"
Emily Dickinson
Kitap Karakteri / Yazarı
"Ben Ölüme uğrayamadığım için - / O nezaketle durup aldı beni - / Arabada sadece İkimiz vardık - / Ve Ölümsüzlük bir de."
Emily Dickinson
Kitap Karakteri / Yazarı
"Bir Sinek vızıltısı duydum - ölürken - / Odadaki Sessizlik / Havadaki Sessizlik gibiydi - / Fırtınanın İki Kabarması arasında -"
Emily Dickinson
Kitap Karakteri / Yazarı
""Umut" o tüylü şeydir - / Ki ruha tüner - / Ve şakır durur sözsüz bir ezgiyi - / Ve hiç durmaz - hep öter -"

Konular

Tüm konular ve yanıtlar herkese açıktır. Konu açmak veya yanıtlamak için giriş gerekir.

Henüz konu yok. İlk konuyu siz açın.

Konu aç