Öncesinde (selef devletler): Doğrudan selefi Qing Hanedanlığı (1644-1912) ve 1912-1949 Çin Cumhuriyeti dönemidir (Savaş Ağaları, KMT-ÇKP İç Savaşı, Japon işgali). Tarihsel imparatorluk evresi için site kaydı: Çin İmparatorluğu. Tayvan’daki Çin Cumhuriyeti yönetimi ayrı bir siyasi entitedir.
VI. Faz: Modern Devlet: Maoizmden Küresel Süper Güce (1949 – Günümüz)
1 Ekim 1949’da Mao Zedong’un Tiananmen Meydanı’nda “Çin Halk Cumhuriyeti”nin (ÇHC) kuruluşunu ilan etmesi, sadece bir hükümet değişimi değil; Asya’nın hasta adamının, devasa bir demografik potansiyeli radikal bir komünist vizyonla ayağa kaldırma projesidir. Mao’nun erken dönemi (1949-1957), toprak reformu ve Sovyet destekli ağır sanayileşmeyle devletin toparlanma evresi olsa da; Çin’i hızla endüstriyel bir dev yapma ütopik saplantısı olan “Büyük İleri Atılım” (1958-1962), akıl dışı tarım politikaları ve “arka bahçe çelik fırınları” yüzünden dünya tarihinin en büyük kıtlığıyla 30 ila 45 milyon insanın ölümüne neden olmuştur. Siyasi otoritesi sarsılan Mao’nun 1966’da başlattığı “Kültür Devrimi” ise, devleti, bürokrasiyi ve klasik Çin kültürünü Kızıl Muhafızların (fanatik öğrenciler) terörüyle paramparça eden, ülkeyi on yıl boyunca entelektüel ve ekonomik bir karanlığa hapseden bir iç savaş simülasyonudur.
Mao’nun 1976’daki ölümü, Çin komünizminin pragmatik bir paradigma değişimine uğradığı kırılma noktasıdır. İktidarı ele geçiren Deng Xiaoping, ideolojik dogmaları bir kenara bırakarak (“Kedinin siyah ya da beyaz olması önemli değil, fareyi yakaladığı sürece iyi kedidir”), “Çin Özellikleriyle Sosyalizm” adı verilen, siyasi tekelin Komünist Parti’de (ÇKP) kaldığı ancak ekonominin kapitalist küresel pazara entegre edildiği asimetrik bir model kurmuştur. Özel Tarım reformları ve kurulan Özel Ekonomik Bölgeler (Şenzhen gibi) sayesinde Çin, devasa ve ucuz iş gücüyle dünyanın “üretim atölyesi” haline gelmiş; yüz milyonlarca insan mutlak yoksulluktan kurtarılmıştır. Ancak bu ekonomik özgürlüklerin siyasi özgürlükler getireceği yönündeki Batılı illüzyon, 1989 Tiananmen Meydanı olaylarında demokrasi talep eden öğrencilerin tanklarla ezilmesiyle Parti tarafından kanlı bir şekilde yıkılmıştır.
21. yüzyıl ve günümüz (Xi Jinping dönemi), Çin’in ucuz üretim atölyesinden yüksek teknolojili (Yapay Zekâ, 5G, Uzay) küresel bir hegemonya inşasına geçtiği evredir. 2012’de başa geçen Xi Jinping, Deng’in “Düşük profil tut” doktrinini terk ederek, “Çin Rüyası” adı altında agresif, milliyetçi ve dışa dönük bir jeopolitik strateji benimsemiştir. Trilyonlarca dolarlık “Kuşak ve Yol Girişimi” (BRI) ile Çin, Afrika’dan Avrupa’ya devasa bir altyapı ve borç tuzağı diplomasisi (neo-emperyalizm) yürütmekte; Güney Çin Denizi’ni suni adalarla askerileştirerek ABD ile doğrudan bir ontolojik rekabete (Yeni Soğuk Savaş) girmektedir. İçeride ise Xi, anayasadaki görev süresi sınırını kaldırarak Mao’dan sonraki en mutlak lider olmuş; Xinjiang’daki Uygur Türklerine yönelik devasa asimilasyon kampları ve yüz tanıma sistemleriyle desteklenen “Sosyal Kredi Sistemi”, Çin’i dünyanın gördüğü en sofistike teknolojik/dijital totaliter devleti konumuna getirmiştir. Modern Çin; kapitalist rasyonalite, konfüçyüsçü hiyerarşi ve dijital diktatörlüğün birleştiği, insanlık tarihinin en büyük sosyo-ekonomik ve makro-stratejik gücüdür.