Sophokles

Sophokles (MÖ 497/496 – MÖ 406/405), Klasik Atina tragedyasının üç büyük ustasından (Aiskhylos ve Euripides ile birlikte) kronolojik olarak ikincisi ve sahne sanatlarında rasyonel dengenin, yapısal mükemmelliğin mutlak otoritesidir. Atina yakınlarındaki Kolonos kasabasında varlıklı bir ailenin oğlu olarak doğmuş; çok iyi bir eğitim alarak hem müzik hem de atletizm alanında sivrilmiştir. Sophokles, sadece fildişi kulesinde yazan bir entelektüel değil, Atina demokrasisinin parlak döneminde Perikles ile birlikte Samos Kuşatması'nda generallik (strategoi) yapmış, devlet hazinedarlığı üstlenmiş ve kentin dini kültlerinde aktif roller oynamış saygın bir yurttaştır.

Onun tiyatro tarihindeki dehası, dramatik yapıya getirdiği devrimci teknik yeniliklerde saklıdır. Aiskhylos'un iki oyunculu sistemine üçüncü oyuncuyu (tritagonist) ekleyerek sahnede karakterler arası çatışmayı ve psikolojik derinliği artırmış; koro üye sayısını 12'den 15'e çıkararak koroyu eylemin mutlak bir gözlemcisi haline getirmiştir. Ayrıca "skenographia" (sahne dekorculuğu) geleneğini başlatarak tiyatroyu görsel bir mekâna dönüştürmüştür. Sophokles, Aiskhylos gibi insanı tanrısal/mitolojik bir devasa boyutta, Euripides gibi ise olduğu gibi (zaaflarıyla ve sokaktaki haliyle) değil; "olması gerektiği gibi", yani idealleştirilmiş ama trajik yazgısıyla baş başa kalmış rasyonel bir düzlemde çizer. 90 yılı aşan ömrü boyunca Atina'nın altın çağına ve Peloponnesos Savaşı'nın getirdiği çöküşe tanıklık etmiş, kentin kültürel hafızasının sarsılmaz bir sütunu olarak hayata veda etmiştir.