Atiq Rahimi’nin kendi yazdığı ve Fransa’da prestijli Goncourt Ödülü’nü kazanan romanından, Jean-Claude Carrière gibi bir senaryo ustasıyla birlikte beyazperdeye uyarladığı The Patience Stone (Sabır Taşı), kelimelerin nasıl ontolojik bir silaha ve özgürleşme aracına dönüştüğünün en sarsıcı sinematografik kanıtlarından biridir. Olaylar, sokaklarında kan gövdeyi götüren, savaşın sıradanlaştığı bir Ortadoğu (Afganistan) şehrinde, yıkık dökük bir evin tek bir odasında geçer. Film, savaşın o gürültülü eril şiddetinden ziyade, kapalı kapılar ardında yüzyıllardır süren o sessiz, boğucu kadın kırımına odaklanır.
Hikâyenin merkezinde, ensesine yediği bir kurşun nedeniyle bitkisel hayata giren, gözleri açık ama bilinci kapalı kocasının başından ayrılamayan isimsiz bir kadın (Golshifteh Farahani) vardır. Kadın, başlarda ona dualar okuyan, su veren, korkak ve itaatkâr bir eş profilindedir. Ancak dışarıdaki savaş kızıştıkça, onu bu odaya ve bu felçli adama bağlayan toplumsal bağlar da yavaş yavaş çürür. Kadın, bir gün kocasını mitolojideki “Sabır Taşı” (Seng-i Sabur) olarak kullanmaya karar verir. Taş, dertleri dinleyecek, emecektir ve en sonunda patlayacaktır. Bu karar, filmin dramatik ve felsefi kırılma noktasıdır. Çünkü kadın ilk defa, kocasının cezalandırıcı, yargılayıcı “eril bakışından” azade bir şekilde kendi sesini duyar.
Kadının kocasının yatağı başında yaptığı bu monologlar, basit birer serzeniş değil, ataerkil düzenin temellerine konulmuş dinamitlerdir. Golshifteh Farahani’nin olağanüstü, devleşen performansı eşliğinde kadın; sahte bekaretini, cinsel arzularını, tatminsizliklerini, hamileliklerinin ardındaki gerçek sırları ve aslında bu “kahraman savaşçı” kocasından ne kadar nefret ettiğini tüm çıplaklığıyla kusmaya başlar. Felçli koca yatakta yattıkça, otorite, din ve patriyarka kelimenin tam anlamıyla “işlevsiz” hale gelir. Erkeğin eylemsizliği (iktidarsızlığı), kadının ontolojik uyanışını doğurur. Kadın kendi bedeniyle, arzularıyla ve o güne dek sadece kocasının mülkü sayılan kimliğiyle ilk kez o kanlı odada tanışır. Dışarıdan eve sığınan kekeme genç bir askerle (Massi Mrowat) yaşadığı tensel yakınlaşma, kadının kendi bedeninin kontrolünü eline almasının nihai eylemidir.
Filmin şok edici ve kaçınılmaz finali, Sabır Taşı mitini sarsıcı bir trajediyle tamamlar. Adam (taş) nihayet tepki verdiğinde, yani o felçli erkeklik gururu gerçeği duyup uyandığında, patriyarkanın o ilkel şiddeti anında geri döner. Ancak kadın artık eski kadın değildir; o konuşmuş, zihnindeki zincirleri kırmış ve geri dönülemez bir şekilde özgürleşmiştir. The Patience Stone, Ortadoğu’nun yıkıntıları arasında, bir kadının susturulduğu onca yıla inat, sadece kelimeleri kullanarak kendi varoluşunu yeniden inşa etmesinin acımasız, şiirsel ve tek mekânda geçen klostrofobik bir başyapıtıdır.
