Marcus Valerius Martialis (M.S. 40 civarı – M.S. 102/104 civarı), edebiyat tarihinde "epigram" (kısa, vurucu, genellikle hicivli şiir) türünü mükemmelleştiren ve bugünkü modern anlamıyla standartlaştıran Romalı şairdir. Roma İmparatorluğu'nun Hispania Tarraconensis eyaletinde (bugünkü İspanya, Bilbilis) doğmuştur. Kelt-İber kökenli olan Martialis, sağlam bir gramer ve retorik eğitimi aldıktan sonra M.S. 64 civarında, şöhret ve servet arayışıyla imparatorluğun başkenti Roma'ya gitmiştir. Başlangıçta yine İspanya doğumlu olan güçlü ve zengin Seneca ailesinin (Filozof Genç Seneca ve şair Lucanus dahil) himayesine girmiş, ancak bu ailenin İmparator Neron'a kurulan Pisonian komplosuna karışıp intihara zorlanmasıyla Martialis, Roma'da korumasız ve parasız kalmıştır.
Hayatının büyük bir bölümü, Juvenalis gibi, Roma'nın acımasız ve onur kırıcı "patronaj" (koruyucu-yanaşma) sistemi içinde geçmiştir. Zenginlerin sabah kabullerinde (salutatio) üç beş kuruş sadaka (sportula) veya bir akşam yemeği daveti koparabilmek için merdiven aşındırmış, üçüncü sınıf, gürültülü ve rutubetli tavan aralarında yaşamıştır. Ancak Juvenalis'in aksine, bu duruma ahlaki bir öfkeyle değil, alaycı, oportünist ve pragmatik bir kabullenişle yaklaşmıştır. Titus ve özellikle tiran Domitian dönemlerinde edebi dehası sayesinde sarayın dikkatini çekmiş, dalkavukluğa varan övgü şiirleriyle imparatorluktan çeşitli imtiyazlar koparmayı başarmıştır. İmparator Nerva ve Trajan dönemlerinde ise eski hamisi Domitian'a ettiği aşırı övgüler nedeniyle gözden düşmüştür. Yaşlılığında, Genç Plinius'un (Plinius Minor) verdiği yol parasıyla memleketi İspanya'ya dönmüş ve hayatının son yıllarını kırsal bir sükunet içinde geçirerek orada ölmüştür.
