Agatha Mary Clarissa Christie (1890–1976), Devon'un Torquay kentinde doğmuş İngiliz romancı, oyun yazarı ve kısa öykü ustasıdır. «Polisiye edebiyatının kraliçesi» lakabıyla anılır; Guinness Dünya Rekorları onu tarihin en çok çevrilen yazarlarından biri sayar. Yüzü aşkın roman ve oyun, iki milyardan fazla satış ve onlarca sinema-televizyon uyarlamasıyla Christie, yirminci yüzyıl popüler edebiyatının en kalıcı isimlerinden biridir.
Çocukluğunu annesinin evde eğitimiyle geçiren Christie, okuma tutkusunu erken yaşta geliştirdi; piyano çalmayı öğrendi ama sahne korkusu müzik kariyerini engelledi. Birinci Dünya Savaşı sırasında Torquay'da hemşire ve eczacılık eğitimi aldı; zehirler, dozlar ve ölüm belirtileri hakkındaki bilgisi sonraki cinayet romanlarına gerçekçi bir teknik altyapı kazandırdı. 1914'te pilot Archie Christie ile evlendi; savaş sonrası Rosalind adlı kızları dünyaya geldi.
İlk roman Gizemli Affair Stil (1920) Hercule Poirot'yu tanıttı; Belçikalı dedektif, «küçük gri hücreleri» ve düzen takıntısıyla türün en tanınan figürlerinden biri oldu. Roger Ackroyd Cinayeti (1926) anlatıcı sürpriziyle polisiye tarihini değiştirdi. Aynı yıl yaşanan kişisel kriz — annesinin ölümü, eşinin sadakatsizliği ve on bir gün süren gizemli kayboluş — yazarın kamusal efsanesinin parçası haline geldi. 1930'da arkeolog Max Mallowan ile yeniden evlendi; Orta Doğu kazıları Nil'de Ölüm ve Mezopotamya'da Cinayet gibi eserlere ilham verdi.
Miss Marple (1930), köy dedikodusu ve insan doğası gözlemini birleştiren ikinci büyük dedektif figürüdür. Doğu Ekspresinde Cinayet (1934), On Küçük Zenci (1939), Beş Domuz (1942) ve Ölüm Diken Üstünde (1937) kapalı mekân, zaman çizelgesi ve «adil oyun» geriliminin klasik polisiyenin zirve örnekleridir. Christie, okuru aktif dedektif yapar; ipuçlarını metne özenle serpiştirir, kırmızı balıkları görünür kılar ama yine de sürprizi korur.
Sahne yazarlığında Fare Kapanı (1952) dünyanın en uzun süre sahnelenen oyunu olarak tarihe geçti. 1971'de Kraliçe II. Elizabeth tarafından Dame unvanı verildi. 1976'da Oxfordshire, Wallingford yakınlarında öldü; West Dorset'deki St Mary's kilisesine gömüldü. Vasiyetine göre Max Mallowan yeniden evlendi; telif hakları ailede kaldı.
Christie'nin mirası yalnızca «kim yaptı?» sorusunu yanıtlamak değildir. Sınıf, cinsiyet, savaş sonrası kaygı ve ahlaki gri alanları popüler formda işler; tren, ada, gemi ve köy gibi sınırlı mekânlarla klostrofobik gerilim yaratır. Bu altı roman, Poirot kanonunun en çok okunan ve uyarlanan köşe taşlarıdır.
