Ariel

3 Saat 14 Dk (Tahmini)
Editör puanı
8.7
(8.7/10)

Editör Notu

  • Neden Okunmalı: "Acı çekmenin" ve "öfkenin" edebiyatta nasıl estetik bir silaha dönüştürülebileceğini görmek için okunmalıdır. Özellikle "Daddy" ve "Lady Lazarus" şiirleri, modern kadının ataerkil otoriteyle, babayla ve kocayla hesaplaşmasının en kanlı, en doğrudan manifestolarıdır. Kelimelerin insan psikolojisinin sınırlarında nasıl eridiğini incelemek isteyen analitik okurlar için eşsiz bir psikolojik otopsi raporudur.

  • Neden Okunmamalı: Klinik depresyon, intihar düşünceleri veya ağır melankoli yatkınlığı olan bir okurun kesinlikle uzak durması gereken bir metindir. Eserin yaydığı yıkıcı enerji son derece bulaşıcıdır. Ayrıca, edebi metinlerde huzur, yaşam sevinci veya çözüme kavuşan uyumlu bir felsefe arayanlar için bu kitap katlanılmaz bir kabustan farksız olacaktır.

📖 Kitap Hakkında

Ariel, edebiyat tarihinde "kanla yazılmış" tanımını en çok hak eden; Sylvia Plath'in ölümünden hemen önceki birkaç ay içinde, sabahın dördünde mutfak masasında oturarak, adeta kendisinden geçercesine kaleme aldığı bir yeniden doğuş ve yok oluş destanıdır. Kitabın adı "Ariel", Plath'in bindiği atın ismidir, ancak aynı zamanda İbranicede "Tanrı'nın Aslanı" anlamına gelir. Kitaba adını veren "Ariel" şiiri, bir atın üstünde şafak vaktine, güneşe (ölüme/ateşe) doğru dörtnal giden bir kadını anlatır. Bu koşu, bedenin ağırlığından, anne ve eş olmanın getirdiği toplumsal zincirlerden sıyrılıp, saf, yanan bir enerjiye dönüşmenin metaforudur.

Eserin en büyük ve en dehşet verici iki sütunu "Daddy" (Babacığım) ve "Lady Lazarus" şiirleridir. "Daddy" şiirinde Plath, sekiz yaşındayken kendisini terk edip ölen otoriter Alman babasıyla ve onun yerine koyduğu kocası Ted Hughes ile nihai bir hesaplaşmaya girer. Kendi kişisel acısını tarihin en büyük acısıyla birleştirerek, babasını bir Nazi subayı, kendisini ise gaz odasına gönderilen bir Yahudi olarak tasvir eder. Şiir, çocuksu bir tekerleme ritmiyle yazılmış olmasına rağmen, edebiyat tarihinin en sert baba katli (Freudyen anlamda) metnidir. Sonunda babasının ve kocasının kalbine kazığı çakar ve "İletişim koptu babacığım, artık bittin" diyerek kendi özgürlüğünü (ya da ölümünü) ilan eder.

"Lady Lazarus" ise İncil'de İsa tarafından diriltilen Lazarus mitini, modern, öfkeli ve intihara meyilli bir kadın bedeni üzerinden yeniden yazar. Plath, intihar etmeyi ve her defasında kurtarılmayı ticari bir gösteriye, adeta bir sirk numarasına benzetir. Kendi bedeni ve hayatı, erkeklerin (doktorların, kocasının, babasının, Tanrı'nın) kontrolündedir. Plath bu şiirde, erkek egemen dünyaya teslim olmaktansa bir fırında (Holokost fırınları veya kendi kafasını sokacağı fırın metaforu) yanıp kül olmayı seçer. Şiirin finalinde, küllerinden kızıl saçlı bir anka kuşu gibi doğarak erkekleri havayı solur gibi yutacağını ilan eden, devasa, şeytani ve tanrısal bir kadın gücü yaratır.

Plath, Ariel boyunca sadece insanlara değil, doğaya, nesnelere ve anneliğe de yabancılaşır. Kanayan bir kesik, ağlayan bir bebek, boşlukta duran kelimeler; her şey yazarın zihnindeki o devasa boşluğun ve parçalanışın birer yansımasına dönüşür. Plath, dünyevi tüm yüklerinden (evliliğinden, anneliğinden, kendi bedeninden) soyunarak saf ölüme, mutlak arınmaya doğru edebi bir depar atmıştır. Ariel, yaşamda kalamayan bir zihnin, kağıt üzerinde ölümsüzlük kazanmasının en acımasız kanıtıdır.

Kalem

Yazar

Sylvia Plath Sylvia Plath 27/10/1932 — 11/02/1963

📜 Kitaptan İz Bırakan Alıntılar

Sylvia Plath
Kitap Karakteri / Yazarı
"Ölmek / Bir sanattır, diğer her şey gibi. / Ben bu işi olağanüstü iyi yaparım."
Sylvia Plath
Kitap Karakteri / Yazarı
"Her kadın bir faşiste tapar, / Yüzüne inen o çizmeye, senin gibi bir vahşinin / Vahşi, o vahşi kalbine."
Sylvia Plath
Kitap Karakteri / Yazarı
"Küllerin içinden / Kalkarım kızıl saçlarımla / Ve erkekleri hava gibi yutarım."
Sylvia Plath
Kitap Karakteri / Yazarı
"Şiir fışkıran kandır, / Onu durdurmanın hiçbir imkanı yoktur."

Konular

Tüm konular ve yanıtlar herkese açıktır. Konu açmak veya yanıtlamak için giriş gerekir.

Henüz konu yok. İlk konuyu siz açın.

Konu aç