New York Wall Street'te kendine izole, sessiz ve risksiz bir hayat kurmuş, zenginlerin belgeleriyle uğraşan yaşlı bir avukatın ofisinde başlar hikâye. İşlerinin artmasıyla birlikte, ofisinde zaten çalışmakta olan, sabahları uysal öğleden sonraları asabi yaşlı "Turkey", sabahları huysuz öğleden sonraları sakin genç "Nippers" ve çırak "Ginger Nut"ın yanına yeni bir kâtip almaya karar verir.
İlana başvurarak gelen, son derece solgun, saygılı ama iflah olmaz derecede hüzünlü görünen Bartleby işe alınır ve ofiste paravanın arkasındaki kör duvara bakan bir masaya yerleştirilir. Başlangıçta Bartleby, belgeleri gündüz ve mum ışığında hiç durmadan kopyalayarak olağanüstü bir performans sergiler. Ancak avukat bir gün ondan yazdığı kopyaları kontrol etmesini istediğinde, Bartleby beklenmedik bir şekilde "Yapmamayı tercih ederim" yanıtını vererek avukatı şaşkına çevirir.
İtirazsız ama sarsılmaz olan bu pasif direniş zamanla büyür. Bartleby hiçbir getir götür işini yapmamaya, hatta zamanla yazmayı da tamamen bırakarak sadece paravanın arkasında dikilmeye başlar. Avukat, Bartleby'nin ofisten hiç ayrılmadığını, orada yaşayıp uyuduğunu ve dünyada yapayalnız olduğunu keşfettiğinde ona karşı derin bir acıma ve dehşet hisseder. Ne kadar uğraşırsa uğraşsın, para teklif etse de Bartleby'yi ofisten gönderemez, ona söz geçiremez.
Çaresiz kalan avukat, Bartleby'den kurtulmak için çareyi ofisini başka bir yere taşımakta bulur ve onu boş binada bırakır. Ancak yeni kiracılar da Bartleby'yi binadan çıkaramayınca şikayetçi olurlar ve sonunda polis çağrılarak serserilik suçlamasıyla "Tombs" hapishanesine gönderilir. Avukat onu hapishanede ziyaret edip iyi bakılması için uğraşsa da, yüzünü kör duvara dönen Bartleby yemek yemeyi de "tercih etmeyerek" sessizce hapishane avlusunda açlıktan can verir.
Hikâyenin sonunda yer alan, Bartleby'nin daha önce Washington'da "Ölü Mektuplar Dairesi"nde çalıştığı ve bunun onun ruhundaki umutsuzluğu geri dönülemez biçimde büyüttüğü söylentisi, eseri tüm insanlığın yalnızlığına dair trajik bir ağıda dönüştürür.
