ANA SAYFA / KİTAPLAR / Orpheus’a Soneler

Orpheus’a Soneler

2 Saat 52 Dk (Tahmini)
Editör puanı
9.6
(9.6/10)

Editör Notu

  • Neden Okunmalı: Sadece edebiyat tarihinin değil, felsefe tarihinin de köşe taşlarından biridir. Ölüm korkusuyla, insanın dünyadaki geçiciliğiyle ve modern çağın mekanikleşmesiyle yüzleşmek için saf akla değil, yüksek ve mitolojik bir şiirsel bilince ihtiyaç duyan okurlar için zirvedir. Şiirin, nesnelerin doğasını ve evrenin işleyişini açıklamada bilimden bile daha derin bir araç olabileceğini kanıtlar.

  • Neden Okunmamalı: Anlamını ilk okumada açık eden, olay örgüsüne dayanan veya rasyonel bir gerçeklik sunan metinleri tercih eden okurlar için bir kelime labirentidir. Eğer okur felsefi bir çaba göstermeye, kelimelerin altında yatan sessizliği dinlemeye ve "düşünmeye" niyetli değilse, bu şiirler ona hiçbir şey söylemeyecektir.

📖 Kitap Hakkında

Sonette an Orpheus, Rilke'nin İsviçre'de on yıldır bitirmeye çalıştığı görkemli ve karanlık Duino Ağıtları ile boğuşurken, aniden, adeta bir vahiy iniyormuşçasına araya giren ve sadece birkaç gün içinde dökülen 55 sonelik devasa bir döngüdür. Eser, Wera Ouckama Knoop adlı, çocukluğunda Rilke'nin oyun arkadaşının kızı olan, dans etmeyi çok seven ama henüz 19 yaşındayken lösemiden hayatını kaybeden bir genç kızın anısına "bir mezar anıtı" (Grab-Mal) olarak adanmıştır. Ancak eser bir ağıt değildir; Wera'nın ölümü, Rilke'nin yaşam ve ölüm algısını birleştiren o büyük Orfik felsefenin sadece bir ateşleyicisidir.

Birinci Kısım, doğrudan Orpheus'un doğasıyla başlar. Orpheus çalar ve ağaçlar onu dinlemek için köklerinden sökülüp yürür. Bu, sanattır; sanat doğayı dönüştürür, içselleştirir. Rilke'nin evreninde Orpheus sadece bir şair değildir; o, "Çift Taraflı Evren"in (Doppelbereich) tek hakimidir. Çünkü Orpheus hem yaşayanların dünyasında şarkı söyler hem de yeraltına (ölüler diyarına) inip oradaki sessizliği de deneyimlemiştir. Rilke'nin temel felsefesi budur: Hayat ve ölüm iki ayrı şey değildir. Biz insanlar, sadece aydınlık tarafı (yaşamı) görerek evreni eksik algılarız. Orpheus ise meyveleri hem ağacın dalındayken (yaşam) hem de toprağın altındaki köklerde (ölüm) bilir. Ölüm, varoluşun düşmanı değil, bizi "görünürlükten kurtarıp içselliğe (görünmezliğe) ulaştıran" asli süreçtir. Genç Wera'nın hastalığı nedeniyle dans edemez hale gelmesi ve ölümü, bu bölümde bir yok oluş olarak değil, müziğin ve hareketin "görünmez bir titreşime" dönüşmesi olarak işlenir.

İkinci Kısım ise daha geniş, daha modern ve daha tedirgin edici temalara açılır. Rilke, 20. yüzyılın hızını, makineleşmesini ve teknolojisini hedefe koyar. Makine (Die Maschine), insanın doğayla kurduğu organik ve ruhani bağı yok eden, sadece işleve ve hıza odaklanan, yaşamın o yavaş dönüşümünü (Verwandlung) tehdit eden bir canavardır. Rilke'ye göre insan, bu mekanik yok oluşa karşı ancak nefes alarak, şarkı söyleyerek ve "dönüşmeyi kabul ederek" karşı koyabilir. Varlık durağan değildir; sürekli bir akış ve değişim içindedir. Eğer bir şey katılaşıp sabit kalmak isterse, kırılır ve ölür. Rilke "Dönüşümü arzula!" (Wolle die Wandlung) diyerek okuru ateşin (yok oluşun ve yeniden doğuşun) içine atlamaya çağırır.

Koleksiyonun sonu, yaşamın tüm acılarına, ölümün ağırlığına ve zamanın hızına rağmen mutlak bir onaylama (evet deme) manifestosudur. Orpheus'un şarkısı, acıyı da güzelliği de aynı potada eritir. Eser, okura dünyanın sadece tüketilmek için var olan katı nesnelerden ibaret olmadığını, her şeyin zihnimizde görünmez bir müziğe dönüşmek için beklediğini anlatan felsefi bir vasiyettir.

Kalem

Yazar

Rainer Maria Rilke Rainer Maria Rilke 04/12/1875 — 29/12/1926

📜 Kitaptan İz Bırakan Alıntılar

Rainer Maria Rilke
Kitap Karakteri / Yazarı
"Bir tanrı yapabilir bunu. Ama söyle bana, bir insan o dar lirden geçip nasıl takip edebilir onu? İnsanın zihni ikiye bölünmüştür."
Rainer Maria Rilke
Kitap Karakteri / Yazarı
"Şarkı söylemek, var olmaktır. Bir tanrı için kolaydır bu. Peki ama biz ne zaman gerçekten varız?"
Rainer Maria Rilke
Kitap Karakteri / Yazarı
"Dönüşümü arzula. O alev için coşku duy, ki o alevin içinde bir nesne, dönüşerek senden kaçıp kurtulur;"
Rainer Maria Rilke
Kitap Karakteri / Yazarı
"Nefes, sen görünmez şiir!"
Rainer Maria Rilke
Kitap Karakteri / Yazarı
"Sessiz toprağa de ki: Akıyorum. Hızlı akan suya de ki: Varım."

Konular

Tüm konular ve yanıtlar herkese açıktır. Konu açmak veya yanıtlamak için giriş gerekir.

Henüz konu yok. İlk konuyu siz açın.

Konu aç