Edgar Allan Poe
📜 Hayatı ve Edebi Kişiliği
Edgar Allan Poe, 19. yüzyıl Amerikan edebiyatının en trajik, en yenilikçi ve edebi kuram açısından en etkili figürlerinden biridir. Modern kısa öykünün mimarı, dedektiflik kurgusunun mucidi ve psikolojik korku/gotik edebiyatın zirve ismidir. 19 Ocak 1809’da Boston’da, gezici tiyatro oyuncusu bir çiftin çocuğu olarak doğdu. Henüz üç yaşındayken babasının aileyi terk etmesi ve annesinin tüberkülozdan ölmesiyle yetim kaldı. Richmond, Virginia'da varlıklı bir tütün tüccarı olan John Allan tarafından (resmi olarak evlat edinilmese de) himaye altına alındı. İsmi buradaki "Allan" soyadından gelir. Ancak John Allan ile Poe arasındaki ilişki, Poe'nun kumar borçları ve asi yapısı nedeniyle sürekli çatışmalı oldu; bu durum Poe'nun Virginia Üniversitesi'nden ve daha sonra West Point Askeri Akademisi'nden ayrılmasına/atılmasına yol açtı.
Poe'nun edebi vizyonu, yaşadığı dönemin (ve Hawthorne/Melville gibi çağdaşlarının aksine) didaktik ahlakçılığına veya toplumsal mesaj verme kaygısına kesin bir dille karşı çıkar. O, sanatın sadece sanat için yapılması gerektiğini savunan erken dönem estetlerdendir. Edebiyatta "tek etki" (single effect) teorisini geliştirmiş; bir şiirin veya öykünün tek oturuşta okunacak uzunlukta olması ve okuyucuda spesifik, hesaplanmış bir psikolojik/duygusal etki bırakması gerektiğini savunmuştur. Metinleri, insan zihninin rasyonel sınırlarının çöktüğü, deliliğin, paranoyanın, ensestin, ölüm saplantısının ve metafiziksel çaresizliğin hüküm sürdüğü karanlık alanlarda gezinir.
Özel hayatı sürekli bir yoksulluk, alkolizm ve kayıp sarmalıydı. 1836'da, henüz 13 yaşında olan kuzeni Virginia Clemm ile evlendi. Virginia'nın 1847'de (tıpkı annesi ve üvey annesi gibi) tüberkülozdan ölmesi, Poe'nun ruhsal çöküşünü hızlandırdı ve eserlerindeki "güzel bir kadının trajik ölümü" (kendi ifadesiyle edebiyattaki en şiirsel tema) saplantısını derinleştirdi. Hayatı boyunca editoryal dehasıyla çalıştığı dergilerin tirajlarını katlamasına rağmen, telif haklarının olmaması ve düzensiz yaşamı nedeniyle hep sefalet içinde yaşadı. 7 Ekim 1849'da, Baltimore'da sokakta delirium halinde, başkasının kıyafetleri içinde bulunduktan birkaç gün sonra hastanede gizemli bir şekilde öldü. Ölüm nedeni (kuduz, frengi, kolera veya cinayet) edebiyat tarihinin hala çözülememiş en büyük sırlarından biridir.
Kütüphanemizdeki Eserleri
Konular
Tüm konular ve yanıtlar herkese açıktır. Konu açmak veya yanıtlamak için giriş gerekir.
Henüz konu yok. İlk konuyu siz açın.
Konu aç
Konu açmak için giriş yapın.

