Nef'i (Asıl adıyla Ömer, d. 1572 civarı - ö. 1635), 17. yüzyıl Osmanlı Divan edebiyatının en görkemli, en korkusuz ve şüphesiz en tehlikeli şairidir. Erzurum'un Hasankale (Pasinler) ilçesinde, Kırım hanlarının soyundan geldiği rivayet edilen soylu bir ailenin çocuğu olarak doğmuştur. Gençliğinde Erzurum'da güçlü bir medrese eğitimi almış, Farsça ve Arapçaya, İslam felsefesine ve klasik edebiyatın tekniklerine kusursuz bir hakimiyet geliştirmiştir. Gençlik şiirlerinde "Zarrî" (Zararlı) mahlasını kullanmış, ancak daha sonra Gelibolulu Mustafa Âlî'nin tavsiyesiyle "Nef'i" (Faydalı) mahlasını almıştır. Ancak hayatı ve edebi kariyeri, bu "faydalı" ismin tam zıttı bir yıkıcılıkla şekillenmiştir.
İstanbul'a geldikten sonra I. Ahmed, I. Mustafa, II. Osman (Genç Osman) ve IV. Murad gibi padişahların dönemlerinde yaşamış, özellikle IV. Murad döneminde sarayın en gözde şairi konumuna yükselmiştir. Nef'i'nin edebi şahsiyeti, insan doğasının iki uç noktasını temsil eder: Övgü (Medhiye) ve Sövgü (Hiciv). Bir padişahı veya sadrazamı överken kelimelerle adeta gökyüzünde görkemli saraylar inşa eden, mübalağa sanatını (abartıyı) edebiyat tarihinde kimsenin ulaşamadığı bir akustik güce ulaştıran şair; sıra birini yermeye geldiğinde aynı kalemi acımasız bir cellat baltası gibi kullanmıştır. Divan edebiyatının o ağırbaşlı, ölçülü ve zarif sınırlarını, ağza alınmayacak küfürler, beddualar ve şahsi aşağılamalarla yerle bir etmiştir.
Bu sınır tanımaz kibri ve kontrol edemediği dili, onun sonunu hazırlamıştır. Babası dahil dönemin neredeyse tüm devlet adamlarına, sadrazamlarına ve şeyhülislamlarına en ağır hakaretleri etmiş, padişah IV. Murad'ın "bir daha hiciv yazmaması" yönündeki kesin emrine ve kendi tövbesine rağmen Sadrazam Bayram Paşa'yı hedef alan bir hiciv yazmaktan kendini alıkoyamamıştır. 1635 yılında, sarayın odunluğunda kementle boğularak idam edilmiş ve cesedi Sarayburnu'ndan denize atılmıştır. Edebiyat tarihi, kelimelerin bir insanı hem imparatorluğun zirvesine taşıyıp hem de boynuna kement geçirdiği başka bir örneğe nadiren şahit olmuştur.
