Şeyh Gâlib (1757–1799), Klasik Türk edebiyatının son büyük dehası, Divan şiiri estetiğinin kapılarını kapatan sarsıcı bir figür ve tasavvuf düşüncesini soyut bir sanat tablosuna dönüştüren Mevlevi şeyhidir. İstanbul'da, Yenikapı Mevlevihanesi'ne bağlı, tasavvufi ve edebi kültürün yoğun olarak yaşandığı bir aile ortamında dünyaya gelmiştir. Asıl adı Mehmed Esad olan şair, ilk eğitimini babası Mustafa Reşid Efendi'den almış; ardından dönemin büyük alimlerinden köklü bir Arapça, Farsça, İslam felsefesi ve klasik teoloji eğitimi görmüştür. Edebi yeteneği o kadar erken yaşta tezahür etmiştir ki, henüz 24 yaşındayken Divan edebiyatının en zor ve kapalı üslubuyla kaleme aldığı Dîvân'ını tamamlamış, 26 yaşında ise Türk edebiyatının en büyük alegorik şaheseri kabul edilen Hüsn ü Aşk'ı yazmıştır.
Gâlib'in hayatındaki asıl dönüşüm, edebi şöhretinin zirvesindeyken ani bir kararla Konya'ya giderek Mevlevilik tarikatının en ağır disiplini olan "bin bir günlük çile"ye soyunmasıyla gerçekleşmiştir. İstanbul'daki ailesinin ve dostlarının ısrarıyla çilesini Yenikapı Mevlevihanesi'nde tamamlamış ve "Dede" unvanını almıştır. Bu ruhsal arınma süreci, onun şiirindeki imge dünyasını dünyevi zeminlerden tamamen koparıp metafizik bir boyuta taşımıştır. 1791 yılında, dönemin padişahı III. Selim'in doğrudan iradesi ve desteğiyle Galata Mevlevihanesi Şeyhliği (Postnişinlik) makamına getirilmiştir. III. Selim ile kurduğu derin entelektüel ve dostane ilişki, onun saray ve devlet ricali üzerindeki nüfuzunu artırmış, padişahın kız kardeşi Beyhan Sultan'ın da hamiliğini kazanmasını sağlamıştır.
Onun edebi dehası, İran edebiyatından kopup gelen ve Türk şiirinde somut gerçekliği dışlayarak tamamen zihinsel, girift ve çok katmanlı soyutlamalara dayanan Sebk-i Hindî (Hint Üslubu) akımını Türk dilinde zirveye taşımasıdır. Gâlib, kendisinden önceki şairlerin yüzlerce yıldır kullandığı klişeleşmiş benzetmeleri (mazmunları) reddetmiş; dili bükerek, yepyeni fonetik yapılar ve kavramsal tezatlar üreterek adeta yeni bir şiir dili icat etmiştir. Galata Mevlevihanesi'ndeki yoğun idari ve ruhsal mesaisi, genç bedenini yormuş ve şair, muhtemelen tüberküloz nedeniyle, henüz 42 yaşındayken, edebi ve tasavvufi dehasının en verimli çağında hayatını kaybetmiştir. Mezarı, Galata Mevlevihanesi'nin haziresindedir.
