Ana Sayfa / Esmer Kronik / Epistula de vita Tartarorum (Tatarların (Moğolların) Yaşamı Hakkında Mektup) / Bölüm I

Bölüm I

  1. Bana bazıları tarafından anlatıldığına göre, Tatarlar eskiden şu an Kumanların yaşadığı toprakları mesken tutmuşlardı ve aslında İsmail'in oğulları 1 oldukları söylenir; bu nedenle Tatarlar günümüzde "İsmaililer" olarak adlandırılmak istemektedirler.
  2. Onların başlangıçta göç edip çıktıkları toprağın adı Gotta idi, nitekim Ruben 2 de orayı Gotta olarak adlandırmıştı.
  3. Tatarların ilk savaşı ise şu şekilde başlamıştı:
  4. Gotta diyarında Gurgutam adında bir lider vardı. Ebeveynleri öldükten sonra ailesine reislik eden, söylendiğine göre tıpkı bir erkek gibi davranan bakire bir kız kardeşi vardı.
  5. 3 komşu bir lidere saldırmış, onu mağlup etmiş ve mallarını yağmalamıştı.
  6. Ancak aradan bir zaman geçip Tatar milleti, âdetleri olduğu üzere söz konusu lidere 4 tekrar saldırmaya niyetlendiğinde,
  7. o 5 önlemini almış; yukarıda bahsi geçen kızla savaşa girerek çatışmada üstünlük sağlamış ve eskiden kendisine düşman olan bu kızı esir almıştı.
  8. Kızın ordusunu kaçırttıktan sonra, esaret altındaki kıza tecavüz etmiş ve çok daha büyük bir intikam nişanesi olarak, bekâretini bozduğu bu kızı alçakça başını keserek öldürmüştü.
  9. Bunu duyan, adı geçen kızın kardeşi olan lider Gurgutam'ın, söz konusu adama bir elçi göndererek şu mesajı ilettiği söylenir:
  10. "Esir alıp bekâretini bozduğun kız kardeşimin başını kestiğini öğrendim.
  11. Bilesin ki bana karşı kabul edilemez, düşmanca bir iş yaptın.
  12. Eğer kız kardeşim sana rahatsızlık verip mallarına ve mülklerine zarar verdiyse, bana gelip onun hakkında adil bir yargılama talep edebilirdin.
  13. Veyahut kendi ellerinle intikam almak isteyip onu savaşta yenerek esir aldıysan ve bekâretini bozduysan, onu kendine eş olarak alabilirdin.
  14. Fakat eğer onu en başından beri öldürme niyetin olsaydı, hiçbir surette bekâretini bozmamalıydın.
  15. Ancak şimdi iki ayrı suç işleyerek hem onun bakire iffetine leke sürdün hem de onu acımasızca ölüm cezasına çarptırdın 6.
  16. Bu nedenle bilesin ki, adı geçen kızın ölümünün intikamını almak için bütün gücümle seninle savaşacağım."
  17. Cinayeti işleyen lider bunu duyduğunda ve karşı koyamayacağını anladığında, kendi topraklarını terk ederek adamlarıyla birlikte Hornach Sultanı'na kaçtı.
  18. Bu olaylar yaşanırken, Kuman topraklarında Euthet adında bir lider 7 vardı. Zenginliği öylesine dillere destandı ki, kırlardaki hayvanları bile altından yapılmış yalaklardan su içerdi.
  19. Buchs nehrinden Gureg adındaki bir başka Kuman lideri, sırf zenginliği yüzünden ona saldırdı ve onu yendi.
  20. Yenilen 8, iki oğlu ve savaş tehlikesinden kaçabilen az sayıdaki adamıyla birlikte, daha önce adı geçen Hornach Sultanı'na sığındı.
  21. Ancak Sultan, komşusu olduğu dönemde kendisine yapmış olabileceği olası bir haksızlığı hatırlayarak, onu kapıda karşılar karşılamaz astırdı ve halkını kendi egemenliği altına aldı.
  22. Euthet'in iki oğlu hemen kaçtılar ve sığınacak başka bir yerleri olmadığı için, daha önce babalarını ve kendilerini yağmalayan Gureg'e geri döndüler.
  23. 9 vahşi bir öfkeye kapılarak büyük kardeşi atlarla 10 öldürttü.
  24. Küçük kardeş ise kaçarak, daha önce adı geçen Tatar lideri Gurgutam'a geldi; babasını soyan ve kardeşini öldüren Gureg'den intikam alması için ona yalvardı.
  25. Bunun kendisine iki faydası olacağını söyledi: İlki Gurgutam için büyük bir şeref olacak, ikincisi ise 11 kardeşinin ölümünün ve babasının soyulmasının kefareti 12 ve intikamı alınmış olacaktı.
  26. Ve öyle de oldu 13.
  27. Zafer kazanıldıktan sonra, söz konusu genç, babasının acımasızca öldürülmesinin intikamını almak üzere Hornach Sultanı'na karşı savaşması için Gurgutam'a tekrar yalvardı.
  28. Ayrıca, orada 14 esir gibi tutulan babasının halkının, sefer 15 sırasında ordusuna destek olacağını söyledi.
  29. Kazandığı çifte zaferin verdiği sarhoşlukla kalbi ve ruhu coşan Gurgutam, gencin isteğini hiç duraksamadan kabul etti; Sultan'ın üzerine yürüyerek kendisi için şanlı ve görkemli bir zafer kazandı.
  30. Neredeyse dört bir yanda kazandığı övgüye değer zaferlere güvenen bahsi geçen Tatar lideri Gurgutam, savaşın tüm şiddetiyle Perslere 16 karşı bir sefer düzenledi. Bunun sebebi, daha önce aralarında yaşanan bazı savaşlar 17 idi.
  31. Orada son derece şanlı bir zafer kazandı ve Pers krallığını tamamen kendi boyunduruğu altına aldı.
  32. Bunlardan daha da cesaret bularak ve kendisini yeryüzündeki herkesten daha güçlü görerek, tüm dünyayı egemenliği altına alma niyetiyle krallıklara karşı ilerlemeye 18 başladı.
  33. Oradan Kumanların ülkesine giderek, bizzat Kumanları yendi ve topraklarını boyunduruğu altına aldı.
  34. Ardından bizim Macarların 19 kökenini aldığı Büyük Macaristan'a 20 yöneldiler. Orayı on dört yıl boyunca kuşatıp onlarla savaştılar ve bizzat pagan Macarların bize sözlü olarak kendi ağızlarından anlattıkları gibi, on beşinci yılda onları itaat altına aldılar.
  35. Onları ele geçirdikten sonra batıya doğru yönelerek bir yıl veya biraz daha uzun bir süre içinde en büyük beş pagan 21 krallığını elde ettiler. Sascia ve Merowia'yı, Bulgar krallığını fethettiler; üstelik o kadar kalabalık nüfuslu altmış çok sağlam kaleyi ele geçirdiler ki, yalnızca birinden bile elli bin silahlı asker çıkabiliyordu.
  36. Bunun dışında Wedin, Merowia, Poydowia ve iki prensi 22 olan Mordvin krallığını da fethettiler.
  37. Prenslerden biri, tüm halkı ve ailesiyle birlikte Tatar efendisine 23 boyun eğdi.
  38. Diğeri ise, az sayıdaki halkıyla birlikte, eğer dayanabilirse kendini savunmak üzere oldukça korunaklı yerlere sığındı.