Bölüm III
- Ancak onların savaş usulleri hakkında size şunu bildirmeliyim ki, oklarını diğer milletlerin alışkın olduğundan çok daha uzağa fırlattıkları söylenir.
- Ve söylendiğine göre, savaşın ilk çarpışmasında 1 ok atmazlar, adeta ok yağdırırlar; kılıç ve mızrakla savaşmaya ise daha az yatkın oldukları söylenir.
- Savaş düzenlerini 2 şu şekilde kurarlar: Her on askerin başında bir Tatar bulunur, yine her yüz askerin başında bir yüzbaşı 3 yer alır.
- Bunu şöyle bir kurnazlıkla yaparlar: Böylece aralarına sızan casuslar hiçbir surette gizlenemez, savaş nedeniyle sayıları azalacak olursa vakit kaybetmeksizin yerleri doldurulabilir ve farklı dil ile milletlerden toplayıp bir araya getirdikleri bu topluluk, herhangi bir sadakatsizliğe 4 kalkışamaz.
- Ele geçirdikleri tüm krallıkların krallarını, düklerini ve asilzadelerini –ileride herhangi bir direniş gösterebileceklerine dair en ufak bir şüphe varsa– hiç vakit kaybetmeden öldürürler.
- Savaşçılara 5 ve güçlü köylülere gelince; onları silahlandırıp kendi önlerine katarak, kendi istekleri dışında savaşmaya zorlarlar.
- Savaşmaya daha az elverişli olan diğer köylüleri ise toprağı işlemeleri 6 için geride bırakırlar. 7 herkesin eşlerini, kızlarını ve kadın akrabalarını geride bırakılan her bir erkeğe on veya daha fazla düşecek şekilde paylaştırırlar ve onlara bundan böyle "Tatar" olarak adlandırılmalarını emrederler.
- Savaşmaya zorlanan bu askerler eğer iyi dövüşür ve kazanırlarsa, pek az minnet görürler; şayet savaşta ölürlerse, hiç umursanmazlar!
- Eğer savaşta geri çekilirlerse, Tatarlar tarafından anında öldürülürler. Bu yüzden savaşanlar, Tatarların kılıçlarıyla biçilmektense savaş alanında 8 öldürülmeyi tercih ederler.
- Dolayısıyla, hayatta kalmak 9 için değil, bir an önce ölmek 10 için çok daha büyük bir cesaretle savaşırlar.
- Müstahkem kalelere 11 saldırmazlar. Önce etraftaki toprakları yakıp yıkar, halkı yağmalarlar ve ardından o bölgenin halkını bir araya toplayarak kendi kalelerini ele geçirmeleri için onları zorla savaştırırlar.
- Ordularının büyüklüğü 12 hakkında ise size 13 bir şey yazmıyorum: Ele geçirdikleri tüm krallıkların savaşa elverişli askerlerini, bizzat kendi 14 önlerinde savaşmaya mecbur bırakırlar.
Cap. 3
1 Verum ut de bello vobis significarem, dicitur quod longius iaciunt sagittis quam ceterae consueverint nationes. 2 Et in prima congressione belli sicut dicitur non sagittant sed quasi pluere sagitte videntur; gladiis et lanceis dicuntur minus apti ad bellum. 3 Taliter enim suum cuneum ordinant quod decem hominibus unus Tartar preest, iterum centum hominibus unus centurio. 4 Hoc ideo tali astutia faciunt, ne exploratores supervenientes possint aliquatenus latere inter eos, et si forte numerum eorundem diminui propter bellum, possit restitui sine mora, et populus collectus ex diversis infidelitatem aliquam facere non possit, quem ex diversis linguis et nationibus collegerunt.
5 Omnium regnorum que obtinent, reges et duces et magnates, de quibus est spes quod aliquando possint facere resistentiam, interficiunt sine mora.
6 Milites autem et rusticos fortes ad prelium ante se mittunt armatos ad preliandum sine sponte. 7 Alios autem rusticos ad preliandum minus aptos relinquunt ad excolendam terram, et omnium (tam ad prelium compulsorum quam occisorum) uxores et filias et cognatas dividunt ad singulos cultui terre relictos cuilibet decem vel plures assignantes, et imponunt eisdem ut Tartari de cetero nuncupentur.
8 Milites vero, qui ad preliandum compelluntur, si bene pugnant et vincunt — parva gratia; si vero in prelio moriuntur, — nulla cura! 9 Si vero in prelio retrocedunt, sine mora a Tartaris occiduntur; ideoque preliantes appetunt occidi potius in prelio quam gladiis Tartarorum feriri. 10 Pugnant ergo fortius non ut vivant in posterum, sed ut citius moriantur. 11 Castra munita non expugnant, sed prius terram devastant et populum depredantur, et eiusdem terre populum simul congregant et compellunt ad pugnam ad expugnandum ipsum suum Castrum. 12 De multitudine autem ipsius exercitus vobis aliquid non scribo, nisi etiam quod omnium regnorum que obtinuit milites ad pugnam aptos ante se compellit preliari.