Bölüm II
- Şimdi, biz Rusya 1 sınırlarında konaklarken şu gerçeği çok yakından idrak ettik ki, batı bölgelerine doğru ilerleyen tüm Tatar ordusu dört kısma ayrılmış durumdadır.
- Ordunun bir kısmı doğu yönünden Rusya sınırlarındaki İdil 2 nehrine, Suzdal 3 bölgesine yönelmiştir.
- İkinci kısmı güneye doğru, asla zapt edemedikleri bir başka Rus 4 knezliği olan Ryazan 5 sınırlarına ilerlemiştir.
- Üçüncü kısmı ise Don 6 nehri karşısında, bir diğer Rus knezliği olan Orgenhusin Kalesi yakınlarında karargâh kurmuştur.
- 7 Beklentileri şudur – nitekim onların önünden kaçan Ruslar, Macarlar ve Bulgarlar bunu bize bizzat kendi ağızlarıyla anlattılar:
- Önümüzdeki kış nehirler ve bataklıklar donduğunda, tüm Rusya'yı ve bütün Ruten topraklarını o muazzam kalabalıklarıyla tıpkı diğer yerler gibi kolayca yağmalayabileceklerdir.
- Tüm bunlarla birlikte şunu da bilmelisiniz ki, savaşı başlatan o ilk lider Gurgutam 8 ölmüştür.
- Şimdi onun yerine oğlu Chayn 9 hüküm sürmektedir ve babasının en başta ele geçirdiği krallığın büyük şehri olan Hornach'ta 10 ikamet etmektedir.
- İkamet tarzı ise şöyledir: O kadar büyük bir sarayı vardır ki, bin atlı tek bir kapıdan içeri girer ve bineklerinden hiç inmeden at üzerinde ona eğilerek selam verip 11 çıkarlar.
- Söz konusu lider, kendisine altın sütunlara dayanan çok büyük ve yüksek bir taht/yatak hazırlatmıştır.
- Altından ve en değerli örtülerle kaplı bu tahtta, kıymetli giysilerle kuşanmış, görkemli ve yüceltilmiş bir halde oturmaktadır.
- Sarayının kapıları tamamen altındandır ve kendi süvarileri bu kapılardan güven içinde, serbestçe geçerler.
- Ancak yabancı elçiler bu kapılardan atla geçerlerse veya yaya iseler ve ayaklarıyla kapı eşiğine basarlarsa, oracıkta kılıçtan geçirilirler; yabancı her kim olursa olsun buradan en yüksek saygıyla 12 geçmek zorundadır.
- İşte böyle bir şatafat içinde oturarak, ordularını inandığımıza göre denizin ötesi de dâhil olmak üzere çeşitli topraklara göndermiştir ve oralarda ne kadar büyük bir yıkım yarattığını siz de duymuşsunuzdur.
- Başka devasa bir orduyu da, deniz kıyısından geçerek Macaristan 13 taraflarına sığınan tüm Kumanların üzerine göndermiştir.
- Üçüncü ordu ise, daha önce söylediğim gibi, tüm Rusya'yı kuşatmaktadır.
Cap. 2
1 Nunc autem cum nos in finibus Ruscie maneremus, prope rei sensimus veritatem, quod totus exercitus Tartarorum veniens ad partes occidentis, in quatuor partes est divisus. 2 Una pars ad fluvium Ethil in finibus Ruscie a plaga orientali ad Sudal applicuit; 3 altera vero pars versus meridiem iam fines Risennie, quod est alius ducatus Rutenorum, quam numquam expugnabant; 4 tertia autem pars contra fluvium Denh prope Castrum Orgenhusin qui est alius ducatus Rutenorum residebat. 5 Hoc tamen expectantes quod sicut et ipsi Ruteni, Ungari et Bulgari qui ante eos fugerant, viva voce nobis referebant: 6 quod terra fluviis et paludibus in proxima hieme congelatis totam Rusciam toti multitudini sic facile est eis depredari sicut totam terram Rutenorum.
7 Sic tamen intelligatis hec omnia quod ille Gurgutam dux primus qui bellum inchoavit est defunctus. 8 Nunc autem filius eius Chayn regnat pro eodem et residet in civitate magna Hornach cuius regnum obtinuit pater eius prima fronte. 9 Residet autem tali modo: Palatium habet tam magnum quod mille equites intrant per unum ostium et eidem inclinantes equites exeunt nichilo minus insidentes. 10 Dux autem prefatus paravit sibi lectum pergrandem et altum columnis aureis innixum, 11 lectum inquam aureum et pretiosissime coopertum, in quo sedet gloriosus et glorificatus pretiosis circumdatus indumentis. 12 Ostia autem ipsius palatii per totum aurea sunt per que equites sui transeunt incolumes et immunes. 13 Alieni vero nuntii si equites transeunt per ostia vel pedites, si pedibus limen ostii tangunt, ibidem gladio feriuntur; sed cum summa reverentia oportet alienum quemlibet transire. 14 In tali ergo pompa residens misit exercitus per diversas terras, videlicet ultra mare, sicut credimus, et quanta ibi fecerit, etiam vos audivistis. 15 Alium autem exercitum copiosum misit iuxta mare super omnes Cumanos, qui ad partes Ungarie transfugerunt. 16 Tertius autem exercitus obsidet totam Rusciam sicut dixi.
