Bölüm V
- Ancak şunları da aktarmayı ihmal etmeyeceğim: Ben henüz Roma Kürası'nda 1 beklerken, dört 2 kardeşim benden önce Büyük Macaristan'a 3 doğru yola çıkmışlardı. Suzdal 4 topraklarından geçerken, o knezliğin sınırlarında Tatarların önünden 5 kaçan bazı pagan Macarlara rastlamışlardı. Bu paganlar, Hıristiyan Macaristan'a doğru ilerlerken Katolik inancını seve seve kabul edecek durumdaydılar.
- Bunu duyan bahsi geçen Suzdal Knezi öfkelendi; adı geçen kardeşleri geri çağırarak, söz konusu Macarlara Roma yasasını 6 vaaz etmelerini yasakladı ve sırf bu yüzden kardeşleri kendi topraklarından kovdu.
- Yine de hiçbir taşkınlığa mahal vermeden, geri dönmeyi reddeden ve giriştikleri bu yolu kolayca bırakmak istemeyen kardeşler, Büyük Macaristan'a, Mordvinlere 7 veya bizzat Tatarların yanına geçebilecekleri bir yol bulabilmek umuduyla Ryazan 8 şehrine saptılar.
- Kardeşlerden ikisi orada geride bırakıldı; diğer ikisi ise tercümanlar kiralayarak, geçtiğimiz Petrus ve Pavlus Havarileri Yortusu'nda 9, Mordvinlerin diğer liderinin 10 yanına vardılar. Ancak daha önce de belirttiğimiz gibi, bu prens, kardeşlerin vardığı o aynı gün tüm halkı ve ailesiyle birlikte yurdundan çıkarak Tatarlara boyun eğmişti.
- Dahası, o iki kardeşe ne olduğu; öldüler mi yoksa bahsi geçen prens tarafından Tatarlara mı teslim edildikleri kesinlikle bilinmemektedir.
- Geride kalan iki kardeş, onların bu kadar gecikmesine şaşırarak, hayatta olup olmadıklarını kesin olarak öğrenmek arzusuyla, geçtiğimiz Mikail Yortusu 11 civarında 12 bir tercüman gönderdiler; ancak Mordvinler ona da saldırıp öldürdüler.
- Ben ve yoldaşlarım ise toprakların Tatarlar tarafından işgal edildiğini, müstahkem bölgelerin kuşatıldığını görünce ve artık 13 meyve verecek hiçbir hasadın 14 kalmadığını idrak ederek Macaristan'a geri döndük.
- Sayısız ordunun ve eşkıyanın arasından geçmiş olmamıza rağmen, Kutsal Kilise'nin duaları ve erdemlerinin yardımıyla kardeşlerimize ve manastırımıza sağ salim, hiçbir zarar görmeden ulaştık.
- Sonuç olarak; Tanrı'nın böyle bir kırbacı, Mesih'in gelini olan Kilise'nin evlatlarına doğru yaklaşıp gelirken, bu hususlarda ne yapılması ve nasıl bir eyleme geçilmesi gerektiğini Kutsiyetinizin 15 yüksek takdirleri özenle ve ivedilikle belirlemeye lütfetsin.
Cap. 5
1 Sed hec non pretermittam. Iterum cum ego remansi in curia Romana, precesserunt me ad magnam Ungariam quatuor fratres mei, qui pertransientes per terram Sudal, in finibus regni illius occurrerunt quibusdam Ungaris paganis fugientibus a facie Tartarorum, qui libenter fidem catholicam recepissent, [et] dum versus Ungariam christianam venissent. 2 (Quod) audiens dux predictus de Sudal indignatus fratribus predictis revocatis inhibuit, ne legem Romanam predicarent Ungaris memoratis, et propter hoc expulit fratres predictos de terra sua; 3 tamen absque molestia hi nolentes redire et viam factam facile dimittere declinaverunt ad civitatem Risennie, si viam haberent ut in magnam Ungariam vel ad Morducanos vel ad ipsos Tartaros pertransirent. 4 Duobus autem fratribus ibi relictis ex ipsis, conducti interpretibus in festo Apostolorum Petri et Pauli proximo transacto venerunt ad ducem Morducanorum alterum, qui eodem die egressus quo isti venerant, cum toto populo et familia, sicut superius diximus, Tartaris se subiecit. 5 De cetero, quid de duobus fratribus illis factum sit, utrum mortui sint vel a duce iam dicto ad Tartaros deducti, penitus ignoratur. 6 Duo fratres relicti, admirantes de mora eorundem circa festum Michaelis proxima celebratum miserunt quendam interpretem, de eorum vita cupientes certificari; quem etiam Morducani invadentes occiderunt. 7 Ego autem et socii mei videntes terram a Tartaris occupatam, et regiones munitas conspicientes, at iam nullum fructum fructificandi reversi sumus ad Ungariam. 8 Et licet per multos exercitus et latrones transivimus, sancte tamen ecclesie orationibus et meritis suffragantibus, pervenimus ad fratres nostros et claustrum incolumes et immunes. 9 Ceterum cum tale Dei flagellum adveniat et adproximet ad filios Ecclesie sponse Christi, quid super his agendum quidque faciendum sit, Vestre Sanctitatis discretio dignetur sollicite providere.