28. Bölüm — Müteferrika, Sipahi, Silahtar, İmrahor

İmparatoru'nun yanında Muteferreca ¹ adı verilen iki yüze yakın kendi kölesi vardır. Bunlar, kendi rızalarıyla İmparator'a hizmet eden kimselerdir. Her birinin günlük kırk ² Akçe geliri vardır; Türk savaşa girdiğinde sefere katılmak zorunda veya mecbur değillerdir, saraya da giremezler, ancak dilediklerinde gelirler. Köle askerlerden biri savaşta büyük bir cesaret gösterir ve dürüstçe davranırsa, erdemi ve liyakati sayesinde Saray Beyefendileri olarak bu birliğe seçilir. Muteferreca Baſcia ³ adında bir Kaptanları vardır; şahsı için günlük yüz Akçe alır, diğer beyler gibi bir hayat sürerler. Özel arazilere, mülklere, verimli topraklara sahiptirler ve saray dışında kendi masraflarını karşıladıkları kendi hizmetkarları vardır.

Spai ⁴ olarak adlandırılan bin kişi ve onların Spaioglandargaſ ⁵ adındaki Kaptanları da İmparator'un sarayından maaş alırlar. Bunların hepsi köledir; Türk sefere çıktığında onun sağ tarafında at sürer ve onu korurlar. İyi donanımlıdırlar ve hepsi atlıdır. Kaptanlarının günlük yüz Akçe ve Grecia'dan ⁶ kendisine düşen yıllık otuz bin Akçe geliri vardır. Bu gençlerin büyük bir kısmı, yirmi dört yaşını geçtiklerinde saraydaki hizmetlerinden serbest bırakılan ⁷ azat edilmiş kimselerdir. Maaşları günlük yirmi ile otuz Akçe arasındadır; bu maaşla giyinir, yaşar, atlarını besler ve kendi hizmetkarlarını geçindirirler. Türk İmparatoru sefere çıktığında sol tarafında, emri altında İmparator'un kendi kölesi olan bin beş yüz kişi bulunan Suluphtar Baſcia ⁸ adında bir Kaptan at sürer. Bu kişinin de bir önceki kadar geliri vardır. Bu Silahtarların büyük bir kısmı Hıristiyanlıktan dönmedir ⁹; maaşları günlük on ile on beş Akçe arasındadır ve bu parayla kendilerini ve atlarını doyurmak zorundadırlar. Bunlar, Türk Conſtantinopel şehri dışında uyuduğunda, gece gündüz nöbet tutmakla görevlidirler. Her yıl Grecia ve Natolia'daki vergileri ve gelirleri Türk adına toplamak için at sırtında dolaşmak zorundadırlar ¹⁰.

Türk İmparatoru'nun sarayında Imbroorbaſcia ¹¹ adı verilen, Baş Seyis / En Seçkin Ahırın Ustası olan bir kul vardır. Günlük yüz elli Akçe maaşı ve Türkiye'nin dört bir yanındaki çayır ve meralardan elde ettiği en fazla otuz bin Akçelik yıllık geliri vardır. Emri altında dokuz yüz kişi bulunur ve bunların tümü onun sorumlu olduğu ahırdaki atlara ve develere bakmakla görevlidir. Bunlar sanki onun emrine verilmiş kendi hizmetkarları veya köleleri gibidir; onlara Saraciler ¹² denir ve maaşları günlük beş ile sekiz Akçe arasındadır. Türk sefere çıktığında bu hizmetkarların bir kısmı onun zırhlarını ve özellikle hazine sandığını develere yüklemekle; bir kısmı İmparator'un ve saray maiyetinin çadırlarını taşıyıp develere yüklemekle; bir kısmı yulaf ve diğer yemleri taşıyıp paketlemekle; bir kısmı ise İmparator'un kendi binek atlarının, saray beylerinin ve diğerlerinin atlarının bakımını yapıp onları zamanında eyerleyip hazırlamakla görevlidir. Bunların arasında Türk İmparatoru'nun diğerlerinden daha çok sevdiği kırk kişi daha vardır ki, bunlar bizzat Türk'ün bindiği kendi özel atlarına bakmak zorundadırlar ¹³. Bu atlara ait tüm donanımlar, takımlar, eyerler ve zırhlar onların idaresindedir; bu takımlar son derece değerli ve muazzamdır, zira ¹⁴ Türkler buna büyük özen gösterir ve masraf yaparlar. Türk ata bindiğinde, bu kırk kişi onun özel atlarından birkaçını yedeğinde ¹⁵ götürür. Türk ata binmek istediğinde Imbroorbaſcia ¹⁶ onu kollarından tutar ve ata binmesine yardım eder. Sarayda bulunan en iyi ve en değerli kırka yakın at başta olmak üzere, Türk'ün tüm atları onun idaresindedir; diğer atların bir kısmı Conſtantinopel şehrinde, bir kısmı Andrinopel'de ¹⁷, bir kısmı da Burſia'da ¹⁸ bulunur. İmparator sefere çıkmak istediğinde, Stallmeiſter ¹⁹ atların hepsini, aynı şekilde idaresi altındaki çoğu zaman on bini bulan develerin tümünü tam teçhizatlı olarak gönderir.

Adı Cucciucchi Imbroorbaſcia ²⁰ olan diğer Ahır Ustası / Küçük Ahırın Ustası ²¹, günlük yüz ve Türkiye'deki çayır ve meralardan yıllık iki bin Akçe gelire sahiptir. Emri altında Seisler ²² yani katırcılar ve küçük ahırın hizmetkârları adı verilen beş yüz kişi vardır. Bunların günlük altı Akçeye varan maaşları vardır; Türk'ün yük beygiri, katır ve benzeri tüm düşük seviyeli atları ile toplara ait teçhizatı ve masa/yemek donanımını taşıyan bazı develer bunların idaresindedir. Kendi atı olmayan ancak İmparator'un hizmetinde bulunan kişiler bu beygirlerle atlandırılır. Bu sıradan atların sayısı dört bini bulur; beş yüz hizmetkârın bir kısmı onları yedeğinde çeker, bir kısmı ise develerin arkasından at sürer.