35. Bölüm — Divan Toplantısı

Türk'ün önüne, danışmanlarıyla ¹ görüşmesini ve istişare etmesini gerektiren meseleler çıktığında, tüm saray maiyeti hızla bir araya gelir. Zira her sabah erkenden hepsi birlikte sarayda bulunmak zorundadırlar; tüm o büyük beyler, Saray Mensupları ² ve Kaptanlar, güzelce donatılmış atlarıyla meydanda ³ beklerler. En yüksek rütbeli üç Başbuğ/Paşa, İmparatorluk sarayının önüne gelir ve gün içinde tartışılması gereken, üzerinde durulması gereken önemli bir mesele olup olmadığını veya İmparator'un onları dinlemek isteyip istemediğini ⁴ sorarlar. Eğer görüşülecek bir konu yoksa ve Türk de onları huzura kabul etmek ⁵ istemiyorsa, onlara kendi kutsamasını ⁶ gönderir; onlar da büyük bir saygıyla oradan ayrılırlar. Geri geri, arkaya doğru yürüyerek çıkarlar ki İmparator'a asla sırtlarını dönmüş olmasınlar. Diğer Kaptanların atlarıyla bekledikleri meydana geri döndüklerinde ve toplandıklarında, onlara İmparator'un iradesini ⁷ bildirirler; ardından herkes saraydan ayrılıp kendi ikametgahına veya makamına döner.

Ancak Sultan huzura kabul edip ⁸ Konseyi toplamak ⁹ isterse, Waſchken ¹⁰ meydana gelir ve hızla atlarından inilmesi gerektiğini bildirirler. Derhal büyük beyler ve Kaptanlar atlarından inip büyük bir salona ¹¹ girerler. Orada, duvar halıları ¹² ile kaplanmış özel oturma yerleri ¹³ hazırlanmıştır; her biri kendi rütbesine ve statüsüne göre düzenli bir şekilde oturur ve İmparator'un gelmesini beklerler ¹⁴. Daha sonra içeri ilk olarak birinci kapının başındaki Capici Baſcia ¹⁵ adı verilen iki Başbuğ girer; İmparator'un önünde ellerinde, çınar/kavak ağacından yapılmış siyah iki asa veya topuz taşırlar. Bu asaların altı, üstü ve ortası altınla kaplanmış ve çerçevelenmiştir; salonda adım adım, ağır ağır, Büyük İmparator'un koltuğuna kadar yürürler. Bunların ardından en yüksek rütbeli Paşa ¹⁶, hemen peşinden diğer iki Paşa'nın arasında Türk İmparatoru, onun arkasından ise sarayın en yüksek rütbeli üç içoğlanı ve Baş Hadımları ¹⁷ girer. Türk İmparatoru salona girdiğinde herkes ayağa kalkar, olduğu yerde durur ve ona büyük bir saygı gösterirler. İmparator içeri girdiğinde, ellerinde asaları ve topuzlarıyla o iki Kaptan, Taht'ın ilk basamağının önünde, iki yanda dururlar. Salonun üst kısmındaki Taht ¹⁸ veya oturma yeri diğerlerinden daha yüksektir; üzeri duvar halılarıyla kaplı, duvarları tamamen sırmalı kumaşlarla donatılmış birçok basamağı vardır. Bu tahta önce en rütbeli Paşa çıkar, ardından onu kollarından tutup yönlendiren diğer iki Paşa ile birlikte İmparator çıkar; arkalarından gelen üç genç çocuk, İmparator'un arkasına yaslanıp dinlenmesi için sırmalı kumaştan yapılmış büyük bir yastık koyarlar. Tahtın hemen sağ tarafında, ilk basamağın altında iki oturma yeri daha vardır; birine en rütbeli Paşa ¹⁹, diğerine ise Grecia ²⁰ Şehir Kadısı olan Caldcleſcher ²¹ oturur. Diğer tarafta ise geri kalan iki Paşa ve Natolia ²² Caldcleſcher'i ²³ oturur. Hepsi usulüne uygun şekilde oturduktan sonra, İmparator ²⁴ kendisi konuşmaya başlar. Her biri, onun teklifine ve sunduğu konuya, kendi anladıkları kadarıyla, gereken saygıyla cevap verir; İmparatorluğun ve krallıkların korunması için yararlı ve gerekli olan tüm savaş meselelerini ve işleri bu şekilde müzakere ederler. Konsey ²⁵ sona erdiğinde, İmparator'u kendi sarayına ve odalarına ²⁶ kadar geçirirler. Bu arada İmparator'un izni olmadan kimse salondan ayrılamaz; herkes tekrar kendi yerine oturur, İmparator'u odasında bırakırlar ve ardından sırayla yerde, halıların üzerine otururlar. Divan/Konsey yapıldığında onlara hep orada bir yemek sunulur.